Chris, wat er ook is!

‘Het is niet zo makkelijk om écht met kinderen te praten’

“Jeroen gedraagt zich niet goed in de zondagsschool. Ik zal eens met hem praten. Misschien kan hij me zeggen waarom hij dat doet.” “Ik maak me zorgen om Lies. Ik heb haar gevraagd of er iets scheelt, maar ze zegt dat alles in orde is.” Het is niet zo makkelijk om écht met kinderen te praten. Kinderen zijn anders dan volwassenen. Zij zijn nog in ontwikkeling en ze gaan met het leven om volgens hun leeftijd. Daar moeten we in de communicatie met kinderen rekening mee houden.

Kinderen zijn op verschillende manieren heel anders dan volwassenen. Waar moeten we rekening mee houden? Hieronder bespreken we zes belangrijke aspecten.

1) Denken
Het denken van een volwassene is belangrijk. Hierdoor kan hij de werkelijkheid interpreteren en voor de toekomst conclusies trekken. Conclusies die kinderen trekken zijn niet altijd in overeenstemming met de werkelijkheid. Zo kan het gebeuren dat een kleuter ten onrechte denkt dat zijn ouders ruzie maken omdat hij zijn bord niet heeft leeg gegeten. We kunnen er niet vanuit gaan dat voor hem alles duidelijk is wat er gebeurt.

2) Gedrag
Via taal drukken volwassenen uit wat ze voelen. Omdat kinderen vaak zelf niet begrijpen wat ze voelen, kunnen ze dit moeilijk met woorden uitdrukken. Ze kunnen hun gevoelens veel beter uiten door ruzie te maken, ziek te worden of druk te zijn. Op deze manier tonen kinderen wat er van binnen zit.

3) Zich inleven
Pas vanaf acht of negen jaar beginnen kinderen zich in een ander in te leven. Ze denken niet na over wat van hen verwacht wordt, over wat hun gedrag doet met een ander en of ze moeten verduidelijken wat ze denken. Ze gaan er vanuit dat iedereen denkt zoals zij zelf denken.

4) Vertrouwen
Om te spreken, heeft een kind vertrouwen in de gesprekspartner nodig. Als negatieve ervaringen bekend terrein voor het kind zijn, zal het alles in het werk stellen om deze bekende reacties bij de gesprekspartner uit te lokken. Voor de volwassene is dit een uitdaging. Als gelovigen kunnen wij God om hulp vragen om ook dan onvoorwaardelijke liefde te ontvangen. Hij is het immers die ons eerst heeft liefgehad, die van elk kind houdt en een doel heeft voor een ieder.

5) Beweging
Kinderen willen bewegen, kinderen willen spelen. Soms is het beter om met kinderen een wandeling te maken en daarbij met hen te praten in plaats van aan een tafel te zitten.

6) Thuis
Of een kind over zijn problemen gaat praten, is sterk afhankelijk van de thuissituatie: Is het kind gewend om te praten? Ook kan de loyaliteit van kinderen tegenover hun ouders in de weg staan: ze weten dat ze hun thuis zouden kunnen verliezen als ze over problemen vertellen.

Waarop moet u als volwassene letten?

  • Bij kinderen met een kenmerk is communicatie vaak nog moeilijker. ADHD-kinderen hebben problemen om zicht te concentreren, kinderen met een depressie kunnen negatief ingesteld zijn et cetera. Wees je hiervan bewust.
  • Als we met een volwassene willen spreken, dan willen we graag weten wat de reden is en welke verwachtingen er spelen. Dat is bij een kind precies hetzelfde. Wees daarin duidelijk.
  • Schuin tegenover elkaar zitten kan voor het kind minder confronterend zijn en op dezelfde hoogte te zitten maakt het samenzijn aangenamer.
  • Als wij begrepen willen worden, moeten we woorden gebruiken die het kind kent, of moeilijke woorden uitleggen. Korte zinnen zijn voor kleine kinderen beter dan lange. Voorbeelden kunnen verhelderen. Met gebaren kunnen wij onze woorden onderstrepen en de non-verbale signalen die het kind uitzendt kunnen we proberen in woorden uit te drukken.
  • Kinderen hebben soms meer tijd nodig om te volgen. Stiltes in het gesprek kunnen helpen. Vraag na of je goed begrepen hebt wat het kind wil zeggen.
  • Willen we echt luisteren, of willen we alleen het gedrag veranderen? Hoe meer wij het gesprek sturen, hoe minder dat het kind zal vertellen wat hem op het hart ligt.

Dit artikel is geïnspireerd door een lezing van Piet Vandebriel aan de Provinciale Hogeschool Hasselt, november 2012.

4

Laat een reactie achter:

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Loading...